Yn Gwarchod Enwau Lleoedd Cymru

Map Digidol

O’r cychwyn, bwriad y Gymdeithas a’i phrosiect Gwarchod oedd gweithio o fewn cymdeithasau a sefydliadau cyhoeddus. Gofynnodd Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) inni ychwanegu at eu cronfa ddata o enwau tirweddol y mân enwau lleol y dymunent eu gweld yn cael eu cynnwys yn y mapiau a ddefnyddir gan eu gweithwyr o ddydd i ddydd. Mae enwau pyllau afonydd yn un enghraifft.

Mae ein cysylltiadau agos â ChNC wedi arwain at gynllun peilot gyda hwy a chwmni Esri.  Mae ein map digidol yn cynnwys haenen o fap Arolwg Ordnans 1888 a gawsom gan Lyfrgell Genedlaethol yr Alban a Llyfrgell Genedlaethol Cymru ynghyd â haenen o awyrluniau o Gymru.

Casglwyd a chofnodwyd rhai miloedd o fân enwau lleol mewn gweithdai cyhoeddus a chawsom fapiau papur a thystiolaeth lafar werthfawr.  Cawsom hefyd ganiatâd nifer o awduron ac ymchwilwyr i gynnwys eu data a’u henghreifftiau. Mae pob enw yn ymddangos fel cylch ar y map.  Wrth glicio ar y cylch, mae manylion ychwanegol yn ymddangos mewn blwch a’r cyfan yn mynd yn syth i’n cronfa ddata.  Mae llawer o’r enwau hyn heb eu cofnodi o’r blaen.  Pan fo’n bosibl, cofnodwn ffurfiau cynnar o’r enwau sydd yn ymddangos mewn dogfennau ystad a llawysgrifau. Rydym yn cynnwys hefyd gyfeiriadau at y ffynonellau hyn.  Bydd hwn yn adnodd gwerthfawr i ymchwilwyr a haneswyr fel ei gilydd.

Rydym yn gobeithio y bydd y map digidol ar gael i’r cyhoedd yn y man ac y bydd yn ysbrydoli pobl i gynnig mwy o enwau lleol inni ac i fod yn rhan o drafodaeth eang â’r Gymdeithas.